Silecek Altındaki Su Kanalı Tıkanırsa: Torpido Önünden Araca Su Girmesi

Yağmurdan ya da yıkamadan sonra torpido altından su geliyor, ön paspas ıslanıyor ve kalorifer açılınca camlar buğulanıyorsa ilk bakılması gereken yerlerden biri, ön cam ile motor kaputu arasındaki su toplama bölümüdür. Silecek altındaki plastik ızgaranın altında kalan bu bölümün tahliye ağızları yaprak, polen ve çamurla tıkandığında yağmur suyu dışarı atılamaz. Seviye yükseldikçe su, kabine taze hava sağlayan girişe, polen filtresine ve fan kutusuna ulaşır; oradan da torpido altına süzülür. Bu yazıda kanalın nasıl çalıştığını, suyun hangi yollardan içeri girdiğini, belirtileri sunroof ve klima tahliyesinden nasıl ayıracağınızı, güvenle yapabileceğiniz kontrolleri ve fan motoru ile elektrik aksamının ne zaman ustaya gösterilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Ön Cam Altındaki Su Toplama Bölümü (Torpido Önü) Ne İşe Yarar?

Ön camdan aşağı akan yağmur suyu doğrudan motor bölmesine dökülmez; önce silecek kollarının çıktığı plastik ızgaranın altındaki, sacdan bir oluğa benzeyen bölüme düşer. Torpido önü, su haznesi ya da silecek altı kanalı diye anılan bu bölüm, kabini motor bölmesinden ayıran bölme sacının hemen önündedir. Görevi, camdan ve kaputun arka kenarından gelen suyu toplayıp yanlardaki tahliye ağızlarından aracın dışına yönlendirmektir.

Birçok araçta silecek motoru ve bağlantı kolları, kalorifer ve klima sisteminin taze hava girişi, bazı modellerde polen filtresinin yuvası, motor bölmesinden kabine geçen kabloların lastik geçişleri ve modele göre sigorta kutusu, röleler ya da elektronik üniteler de aynı alandadır. Taze hava girişi genellikle bölmenin yüksekçe bir noktasına, suyun doğrudan ulaşamayacağı bir perdenin arkasına yerleştirilir. Torpido önü tahliye kanalı açık kaldığı sürece su bu seviyeye çıkmadan boşalır ve sistem kendi kendine çalışır. Sorun, kanal yavaş yavaş dolup su girişe kadar yükseldiğinde başlar. Bu yüzden ön camın altından su giriyor gibi görünen şikâyetlerin birçoğunda kusur camda değil, camın hemen altındaki bu bölümün taşmasındadır.

Tahliye ağızları nerededir?

Yerleri modelden modele değişir. Genellikle bölmenin iki yan ucunda bulunurlar ve suyu ön çamurluğun iç tarafına, teker davlumbazının arkasına ya da motor bölmesinin yan kısmına bırakırlar. Bazı araçlarda tahliye ağızlarına, çamurun ve havanın ters yönde girmesini önleyen ördek ağzı biçiminde lastik kapakçıklar takılıdır; kapakçık çamurla yapışıp kapanırsa su içeride kalır.

Yaprak, Polen ve Çamur Kanalı Nasıl Tıkar?

Izgaranın delikleri suyun geçmesine yetecek kadar geniştir; yaprak parçaları, çam iğneleri, tohum kabukları ve polen de bu deliklerden kolayca bölmeye düşer. Kuru yaprak zararsız görünür, ama ilk yağmurlarla yumuşar, kaputtan akan tozlu suyla karışır ve zamanla koyu, keçeye benzer bir tabaka hâline gelir. Bu tabaka tahliye ağzının önüne yığılınca önce suyu yavaşlatan bir süzgece, sonra akışı tamamen kesen bir tıkaca dönüşür.

İstanbul'da sonbaharın sonunda çınar, kestane ve akasya yaprakları dökülürken sokakta ya da site otoparkında ağaç altında bekleyen araçlarda bu birikim tek bir sezonda oluşabilir. Sarıyer gibi yeşil ve yokuşlu semtlerde araç eğimli park edildiğinde su bölmenin bir ucunda toplanır; o taraftaki tahliye tıkalıysa seviye çok daha hızlı yükselir. Tıkanmayı hızlandıran diğer etkenler şunlardır:

• Kaputun arka kenarındaki fitilin yıpranmış ya da eksik olması,
• Kırık klipsler yüzünden ızgaranın kenarlarında aralık oluşması,
• Tahliye ağızlarındaki lastik kapakçıkların çamurla yapışması veya sertleşmesi,
• Uzun süre kullanılmayan araçlarda biriken toz, böcek ya da kuş yuvası kalıntıları,
• Önceki bir onarımda bölmeye düşen klips, vida veya plastik parçaları.

Yaprak tıkanması su tahliyesini çoğu zaman bir anda kesmez. Önce yalnız sağanakta ya da araç eğimli bir yerde beklerken içeri su girer; hafif yağmurda belirti olmaz. Bu ara dönemde halının altındaki keçe haftalarca nemli kalabilir.

Kanal Taşınca Su Nereden İçeri Girer? Polen Filtresi, Fan ve Kablo Geçişleri

Bölmedeki su yükseldiğinde kabine birkaç yoldan ulaşabilir; hangisinden girdiği, hasar kontrolünün nereye odaklanacağını belirler.

Taze hava girişi ve polen filtresi

Kalorifer ve klima sistemi dışarıdan aldığı havayı bu bölmeden çeker. Polen filtresi birçok araçta torpido gözünün arkasında, bazılarında ise doğrudan bu bölmede, plastik bir kapağın altında durur; kanal taştığında su önce ona ulaşır. Polen filtresinden su giriyor diye düşünülen durumların çoğunda filtre suçlu değil, suyun ilk ıslattığı parçadır. Yine de ıslanan kâğıt ya da aktif karbonlu filtre şeklini kaybeder, hava akışını kısar ve küf kokusu yaymaya başlar. Gözden kaçan bir ihtimal daha var: Filtre değişiminden sonra yuva kapağı tam oturmamış ya da contası takılmamışsa, kanal tam tıkalı olmasa bile su bu aralıktan sızabilir.

Fan kutusu ve hava kanalları

Filtreden geçen su, kalorifer fan motorunun bulunduğu kutuya iner. Fan çalışırken su çarkın çevresinde savrulur; kimi zaman çıkışlardan nemli hava ya da damla gelir, kimi zaman su kutunun birleşim yerlerinden torpido altına süzülür. Kalorifer fanından su geliyor şikâyeti çoğunlukla bu aşamada fark edilir. Sol direksiyonlu birçok araçta fan motoru ve taze hava girişi yolcu tarafına yakın olduğu için ıslaklık da genellikle yolcu ayak boşluğunda başlar. Kablo ve kanal yerleşimine bağlı olarak su, orta konsolun altına, hatta sürücü tarafına kadar ilerleyebilir.

Kablo geçişleri ve sac birleşimleri

Motor bölmesinden kabine geçen kablo demetleri, bölme sacındaki lastik geçiş tapalarından geçer. Yıllar içinde sertleşen ya da yerinden oynayan bir geçiş lastiği, bölmede bekleyen suya kolay bir yol açar; su kablonun üzerinden kabine yürüyebilir. Sac birleşimlerindeki fabrika sızdırmazlık macunu çatlamışsa ya da bir kaza onarımında veya ön cam değişiminde bu bölge eksik toplanmışsa su doğrudan sac aralığından da sızabilir. Bu tür sızıntılarda su torpidonun alt kenarından ya da orta konsolun yanından sessizce damlar; fan hiç çalışmasa da halı ıslanır.

Torpido Altından Su Geliyor mu? Islaklık, Fan Sesi, Koku ve Buğulanma Belirtileri

Tıkalı bir kanal genellikle tek bir belirtiyle kendini göstermez. Aşağıdakilerden birkaçı yağmurdan sonra belirginleşiyorsa kanalın ve fan bölgesinin kontrol edilmesi gerekir:

• Torpido altında ıslaklık: Yolcu ayak boşluğunda paspasın altı nemlidir, halının ön kısmına bastırınca su çıkar; bazen torpido gözünün alt kenarından damla düşer.
• Fan sesi: Fan açılınca şırıltı, hırıltı ya da çarka bir şey sürtüyormuş gibi tıkırtı duyulur.
• Koku: Kalorifer ilk açıldığında küf, rutubet ya da çürümüş yaprak kokusu gelir. Islak polen filtresi ve fan kutusunda bekleyen su bu kokunun başlıca kaynaklarıdır.
• Buğulanma: Islak halı ve keçe sürekli nem verdiği için camlar her sürüşte buğulanır ve buğu her zamankinden geç çözülür.
• Çıkışlardan nemli hava: Yağmur sırasında ya da yıkamadan hemen sonra fan çalıştırılınca havalandırma ızgaralarından nemli hava veya ince damlalar gelir.
• Elektriksel tuhaflıklar: Fanın bazı kademeleri çalışmaz, silecek veya merkezi kilit ara ara tuhaf davranır, gösterge panelinde nedeni anlaşılmayan uyarılar yanar.

Torpido Önü, Sunroof ve Klima Tahliyesini Ayırt Etme

Yolcu ayak boşluğunu ıslatabilen birkaç kaynak vardır ve her birinin onarımı farklıdır. Örneğin klima tahliyesi tıkalıyken yalnız polen filtresini değiştirmek sorunu çözmeden masraf çıkarır. Aşağıdaki tablo ilk ayrımı yapmanıza yardımcı olur.

Birçok araçta sunroof'un ön tahliye hortumları ön direklerin içinden aşağı iner ve ön çamurluğun arkasına yakın bir noktadan dışarı çıkar; bu yüzden sunroof sızıntısı ile torpido önü taşması sık karıştırılır. Tavan döşemesinin ön köşesinde leke varsa ya da su kapı tarafındaki yan panelden geliyorsa sunroof su tahliye hortumu tıkanması ihtimali öne çıkar; bu durumda kızak ve hortumların sunroof tamiri ve bakımı kapsamında birlikte kontrol edilmesi gerekir. Su berrak ve kokusuzsa, hele klimayı kullandıktan sonra artıyorsa klima tahliye hortumunun tıkanması daha olasıdır. Tatlımsı koku ve camlarda yağlı bir tabaka varsa kalorifer peteği kaçağı belirtileri üzerinde durulmalı; motor suyu eksildiği için araç kontrol ettirilmeden uzun süre kullanılmamalıdır.

Kendiniz yapabileceğiniz güvenli kontroller

1. Kontağı kapatın ve silecek kolunu kapalı konuma alın; kontak açıkken yağmur sensörlü silecekler cama dökülen suyla kendiliğinden çalışıp elinizi sıkıştırabilir. Motor sıcaksa önce soğumasını bekleyin.
2. Kaputu açıp ızgaranın üstüne, kaputun arka kenarına ve görebildiğiniz kadarıyla bölmenin içine bakın. Yaprak yığını, çamur tabakası ya da bölme duvarında kirli bir su çizgisi, suyun orada beklediğini gösterir.
3. Polen filtresinin yerini kullanım kılavuzundan öğrenin. Torpido gözünün arkasındaysa filtrenin ıslak, lekeli ya da yapraklı olup olmadığına bakın; kaputun altındaysa kapağın tam oturduğunu ve contasının yerinde olduğunu kontrol edin.
4. Halıya bastırarak ıslaklığın en yoğun olduğu noktayı bulun, kâğıt havluyla suyun rengine ve kokusuna bakın. Bulanık, yaprak kokulu su torpido önünü; berrak ve kokusuz su klima tahliyesini; tatlımsı ve kaygan bir sıvı kalorifer peteğini düşündürür.
5. Bir yardımcıyla su testi yapın: Yardımcınız içeride fenerle torpido altını izlerken siz şişeyle ya da düşük basınçlı bahçe hortumuyla ön camın alt kısmına yavaşça su dökün. Önce camın ortasını, sonra ızgaranın sağ ve sol uçlarını ayrı ayrı deneyin; her denemeden sonra içeriye bakın. Tahliye ağızlarının çıktığı yerden, birçok araçta ön tekerin arkasından, suyun dışarı akıp akmadığını da izleyin.
6. Fanı en düşükten en yükseğe tüm kademelerde çalıştırıp sesi ve hava akışını dinleyin; çalışmayan bir kademe varsa not edin.

Bu kontrollerde basınçlı yıkama tabancasını bölmeye tutmayın, ıslak soketleri söküp takmayın ve kontak açıkken elektrik bağlantılarını kurcalamayın. Kışın bölmede donmuş su ya da kar varsa sıcak suyla eritmeye çalışmayın; ani sıcaklık farkı ön camı çatlatabilir.

Kanal Temizliği: Silecek Kolları ve Plastik Izgara Sökülürken Dikkat

Silecek altı su kanalı temizliği kâğıt üzerinde basittir: Izgara kaldırılır, yapraklar alınır, tahliye açılır. Uygulamada ise parçalar en çok sökme aşamasında zarar görür. Birçok araçta ızgaraya ulaşmak için önce silecek kollarının sökülmesi gerekir.

Silecek kollarını sökerken

• Sökmeden önce silecek süpürgelerinin camdaki park konumunu bantla işaretleyin. Kollar aynı noktaya oturmazsa silecek ön direğe ya da kaputa çarpabilir.
• Kol somunu genellikle plastik bir kapağın altındadır. Somun alındıktan sonra kol, dişli mile sıkıca oturduğu için kolay çıkmayabilir. Kolu tornavidayla camdan destek alarak kaldırmak camı çatlatabilir, çekiçle vurmak silecek motorunun dişlilerine zarar verebilir; doğru yöntem silecek kolu çektirmesi kullanmaktır.
• Bazı araçlarda kolları sökmeden önce sileceklerin servis konumuna alınması gerekir; yöntemi kullanım kılavuzunda yazar.
• Geri takarken somunu aracın servis bilgisindeki sıkma değerine göre sıkın; gevşek kol yükte kayar, aşırı sıkılan somun mili zorlar.

Plastik ızgara ve contalar

Silecek altı ızgarası güneş ve soğukla zamanla sertleşir; klipsleri özellikle soğuk havada kolayca kırılır. Izgarayı mümkünse ılık bir ortamda, klipsleri tek tek ve plastik bir sökme aparatıyla ayırarak kaldırmak gerekir. Izgaranın ön cama bastığı lastik conta yerinden çıkmış ya da çatlamışsa su ızgaranın üstünden değil altından süzülür ve öngörülmeyen yerlere akar. Kırık klipsler ve yıpranmış contalar yenilenmeden yapılan temizlik, aynı şikâyetin kısa sürede geri dönmesine yol açabilir.

Temizlik sırasında

1. Taze hava girişini ve varsa filtre yuvasını bir bez ya da naylon poşetle geçici olarak kapatın.
2. Yaprak ve çamuru elle ya da ıslak-kuru elektrikli süpürgeyle dışarı alın; birikintiyi tahliye ağzına doğru itmeyin, tıkanıklığı daha derine taşırsınız.
3. Tahliye ağızlarını esnek bir plastik kabloyla açın; sivri bir tel lastik kapakçığı ya da hortumu delebilir.
4. Çamurla yapışmış kapakçıkları temizleyin; yırtılmış ya da sertleşmişse yenileyin.
5. Az miktarda su dökerek akışı deneyin; su bölmede birikmeden akıp gitmeli ve tahliyenin çıktığı noktada görünmelidir.
6. Hava girişini açın, ızgarayı ve kolları takın, park konumunu bantla karşılaştırın.

Ne zaman ustaya bırakmalı?

• Silecek kolları çektirmeye rağmen çıkmıyor ya da ızgara klipsleri birer birer kırılıyorsa,
• Kanal açık ve tahliye çalışıyor ama halı yine ıslanıyorsa; bu durumda geçiş lastiği, sac birleşimi ya da ön cam kaynaklı bir sızıntı akla gelir,
• Su fan kutusuna ya da halının altındaki keçeye kadar ulaşmışsa,
• Fan kademelerinde, sileceklerde, merkezi kilitte ya da göstergede elektriksel bir arıza başladıysa,
• Islaklıkla birlikte tatlımsı koku ya da motor suyu eksilmesi varsa.

Maslak'taki atölyemize bu şikâyetle gelen araçlarda ilk iş, suyun izlediği yolu ayırmaktır. Sunroof tahliyeleri, torpido önü bölmesi, klima tahliyesi ve kabindeki elektrik bağlantıları birlikte değerlendirilir; amaç yanlış parçaya masraf yapılmasını önlemektir. Randevu ve yol tarifi için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.

Su Gören Fan Motoru, Fan Rezistansı ve Kontrol Modüllerinin Kontrolü

Kanalı açmak yeni su girişini durdurur, ama daha önce giren suyun izlerini silmez. Su fan kutusuna ya da torpido altındaki kablolara ulaştıysa temizlikten sonra şu parçalar da kontrol edilmelidir.

Kalorifer fan motoru

Fan motorunun yatakları neme karşı hassastır. Su gören motorda yatak paslanabilir; ilk belirti genellikle fan çalışırken gelen gıcırtı ya da düzensiz bir uğultudur. Zamanla motor zor döner, bazı kademelerde durur veya hiç çalışmaz. Yaprak kırıntıları da çarka sürtünerek benzer sesler çıkarır, yani her ses motor arızası anlamına gelmez. Kontrolde motor sökülür, çark ve kutu temizlenir, motorun serbestçe dönüp dönmediğine ve soketinde oksit olup olmadığına bakılır. Paslanmış yatağı yağlayarak sesi bir süre kesmek mümkün olsa da kalıcı çözüm çoğu zaman motorun değişimidir.

Fan rezistansı ve fan kontrol modülü

Manuel kaloriferli birçok araçta fan hızını bir rezistans grubu ayarlar; otomatik klimalı araçlarda bu işi çoğu zaman elektronik bir fan kontrol modülü üstlenir. İki parça da çalışırken ısındığı için hava akışının içine, genellikle fan motorunun yakınına yerleştirilir ve fan kutusuna giren sudan ilk etkilenenler arasındadır. Klasik sistemlerde fanın yalnız en yüksek kademede çalışması tipik bir rezistans ya da soket arızası belirtisidir; çünkü birçok araçta en yüksek kademe rezistansı devre dışı bırakıp motoru doğrudan besler. Otomatik klimalı araçlarda fanın hiç çalışmaması, kendi kendine hız değiştirmesi ya da bazı modellerde kontak kapandıktan sonra da dönmesi modülü düşündürür. Soket pimlerinde yeşilimsi oksit, soketin plastiğinde kararma ya da erime görülüyorsa sorun yalnız parçada değildir; parçayla birlikte soket de onarılmalı ya da yenilenmelidir.

Kontrol modülleri ve kablo bağlantıları

Hangi modülün risk altında olduğu aracın yerleşimine bağlıdır. Bazı modellerde gövde elektroniğini yöneten kontrol ünitesi, sigorta kutusu ya da bağlantı soketleri torpido altına, yolcu ayak boşluğunun yan paneline veya halının altına yerleştirilmiştir. Su buralara ulaştığında belirtiler dağınıktır: Merkezi kilit kendi kendine çalışabilir, bir uyarı lambası yanıp sönebilir, akü sabaha boşalmış olabilir ya da arıza bir görünüp bir kaybolabilir.

Böyle bir durumda akünün eksi kutbu aracın servis bilgisine uygun biçimde ayrılmalı, soketler kuru ortamda açılıp oksit kontrolü yapılmalı ve arıza tespit cihazıyla kayıtlı hata kodları okunmalıdır. Islak bir modülü kontak açıkken söküp takmak ya da saç kurutma makinesiyle yüksek ısıda kurutmaya çalışmak, onarılabilir bir hasarı kalıcı hâle getirebilir. Islaklığın yerine göre hangi modüllerin etkilenebileceğini su alan araçta elektronik modül arıza belirtileri yazımızda, elektronik aksama su ulaştığında yapılacak ilk müdahaleyi ise sunroof açıkken yıkamaya girmek ve modüllere su basması yazımızda bulabilirsiniz.

Onarım seçenekleri ve doğru sıra

1. Kanalın ve tahliye ağızlarının temizlenmesi; kırık klipslerin, cam alt contasının, kaput fitilinin ve kapakçıkların yenilenmesi.
2. Islanan polen filtresinin değiştirilmesi, yuva kapağının ve contasının düzeltilmesi.
3. Bölme sacındaki geçiş lastiklerinin ve çatlamış sızdırmazlık macununun yenilenmesi.
4. Halının kaldırılıp alttaki keçenin tamamen kurutulması, kurtarılamıyorsa değiştirilmesi; ayrıntılar için ıslak araba halısı nasıl kurutulur yazımıza bakabilirsiniz.
5. Fan motoru, rezistans ya da fan kontrol modülünün kontrolü; gerekirse temizlik, soket onarımı veya parça değişimi.
6. Modül ve soketlerin kontrolü, hata kayıtlarının okunup silinmesi ve ilgili sistemlerin tek tek denenmesi.

Sıranın mantığı basittir: Su girişi durdurulmadan yapılan kurutma ya da parça değişimi ilk sağanakta boşa çıkar.

Sıkça Sorulan Sorular