Sunroof Yok Ama Tavan Döşemesi Islak: Anten, Tavan Rayı ve Cam Üst Kenarı Kontrolü

Aracınızda sunroof yok ama tavan döşemesi ıslak ya da lekeliyse, su büyük olasılıkla tavandaki bir bağlantı noktasından içeri giriyordur. Sunroof olmayan bir tavanda en sık rastlanan kaynaklar köpek balığı ya da çubuk antenin tabanındaki conta, tavan rayının (port bagaj rayı) ayakları, ön ve arka camın yapıştırma hattı ile hatchback ve SUV'larda üçüncü stop lambasının çevresidir. Lekenin yeri iyi bir ipucudur ama tek başına kanıt sayılmaz; su, tavan sacının iç yüzünde ve kablolar boyunca ilerleyip girdiği noktadan epey uzakta görünebilir. Aşağıda “tavandan su damlıyor, sunroof yok” diyen araç sahipleri için belirtileri, olası kaynakları, kendi başınıza güvenle yapabileceğiniz kontrolleri, ustaya gitmeniz gereken durumları ve onarım seçeneklerini sırayla anlatıyoruz.

Tavan Döşemesi Islak: Sunroof Olmayan Tavanda Su Nereden Girebilir?

Sunroof'u olmayan bir aracın tavanı tek parça bir sac gibi görünse de üzerinde suyun geçebileceği delikler ve birleşim yerleri vardır. Anten, tavan rayı ve bazı modellerde üçüncü stop lambası, sacdaki deliklerden geçen cıvata ya da saplamalarla bağlanır; bu deliklerin sızdırmazlığı contalara bağlıdır. Ön ve arka camın çevresinde ise yapıştırma hattı ya da fitil ile bunları örten çıtalar bulunur. Contası sertleşen, yapıştırıcısında boşluk kalan ya da çevresinde pas başlayan her nokta suya kapı aralar.

İstanbul'da sonbahar ve kış aylarında lodosla neredeyse yatay yağan yağmur, normal havada idare eden yorgun bir contayı zorlar. Bu yüzden sorun çoğu zaman sağanak bir günün ertesinde, tavan lambasının ya da güneşliğin çevresinde beliren koyu kenarlı bir halkayla fark edilir. Kontrol edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Anten tabanı: köpek balığı ya da çubuk antenin altındaki conta ve bağlantı somunu
• Tavan rayı ayakları: cıvata delikleri ve sonradan takılan taşıyıcılar için açılmış delikler
• Tavan kanalı: bazı modellerde yan kenarlardaki çıtaların altında kalan dikiş macunu
• Cam kenarları: ön ve arka camın yapıştırma hattı, cam çıtaları ve çerçevedeki pas
• Arka kenar: üçüncü stop lambası, spoyler ve bagaj kapağına giden kablo körüğü
• Arka cam suyu hortumu: modele göre tavan boyunca ya da direklerin içinden geçen hat

Sabit, açılmayan bir cam tavanınız varsa onu da sunroof gibi düşünün; cam tavanın çevresi de su alabilir. Açılır tavanlı araçlarda ilk şüpheli çoğunlukla tıkalı tahliye kanallarıdır; bu konuyu sunroof su tahliye hortumu tıkanması yazımızda anlattık. Sunroof ve panoramik tavanlarla ilgili hizmetlerimiz için sunroof tamiri ve bakımı sayfamıza bakabilirsiniz.

Islaklığın Ne Zaman Ortaya Çıktığına Dikkat Edin

Suyun hangi koşulda göründüğü, kaynağı daraltmanın en kolay yoludur:

• Yalnızca yağmurdan sonra: anten, ray ayakları ve cam kenarları gibi dış bağlantı noktaları öne çıkar.
• Yalnızca yıkamadan sonra: basınçlı suyu geçiren ama yağmuru henüz tutan, yaşlanmış bir conta düşünülebilir. Basınçlı yıkamanın fitil ve contalara etkisini ayrı bir yazıda ele aldık.
• Kuru havada, arka cam suyunu kullanınca: arka cam suyu hortumunun bir ek yeri ya da fıskiye bağlantısı güçlü bir adaydır.
• Araç eğimli park edildiğinde: yokuşta burnu aşağı duran araçta su öne, burnu yukarı duranda arkaya akar; leke de buna göre yer değiştirir.
• Yağmurdan günler sonra da sürüyorsa: tavanın iç yüzündeki yalıtım malzemesi suyu tutuyor olabilir.

Köpek Balığı ve Çubuk Anten Tabanı Contası

Köpek balığı anten çoğu araçta tavanın arka orta bölümündedir; sacdaki bir delikten geçen dişli saplama, içeriden bir somunla sıkılarak bağlanır. Anten gövdesiyle boya yüzeyi arasındaki kauçuk ya da köpük conta, bu deliği sudan koruyan tek parçadır. Çubuk antenlerde de taban, altındaki contayla tavana oturur ve modele göre tavanın önünde ya da arkasında bulunur. Birçok köpek balığı gövdesinde radyonun yanında navigasyon ve telefon antenleri de yer aldığından, bu bölgeye ulaşan nem farklı sistemlerde belirti verebilir. Anten tabanının su almasının yaygın nedenleri şunlardır:

• Yıllar içinde sertleşen, ezilip esnekliğini kaybeden conta
• Otomatik yıkama fırçası ya da bir darbe nedeniyle çatlayan taban veya gevşeyen bağlantı
• Boya ya da kaporta işinde sökülüp eski contayla geri takılan anten
• Delik çevresinde başlayıp contanın oturduğu yüzeyi bozan pas
• Sonradan takılan ya da değiştirilen ve tabanı tavanın eğimine tam uymayan antenler

Köpek Balığı Anten Su Sızdırıyor mu? Belirtiler ve İlk Kontrol

Anten kaynaklı sızıntıda ıslaklık genellikle tavanın arka orta bölümünde, anten hizasında başlar. Su anten kablosunu izlerse arka direk kaplamasının üst köşesinde ya da hatchback araçlarda bagaj açıklığındaki döşeme kenarında da görülebilir. Yağmurlu günlerde radyo çekiminin zayıflaması nemin bağlantılara ulaştığını düşündürebilir, ancak tek başına kanıt değildir.

Dışarıdan tabanla tavan arasında aralık, gövdede kılcal çatlak, çevrede boya kabarması ya da pas izi arayın. Anteni elinizle zorlamadan yoklayın; yerine sağlam oturan bir anten oynamaz. Bu işaretlerden biri varsa ve leke de anten hizasındaysa, anten tabanı güçlü bir adaydır.

Anten Contası Değişimi Nasıl Yapılır?

Anten contası değişiminde işin büyük kısmı antenin alt tarafına ulaşmaktır. Genel akış şöyledir; ayrıntılar modele göre değişir:

1. Somuna ulaşmak için tavan döşemesinin ilgili bölümü, çoğu araçta arka kısmı, kontrollü biçimde indirilir; bunun için direk kaplamaları, tutamaklar ya da tavan lambası sökülebilir.
2. Soketler ayrılır, somun sökülür ve anten dışarı alınır.
3. Yüzey temizlenir, delik çevresi pas ve boya hasarı açısından incelenir. Pas varsa önce giderilmeli ve yüzey korunmalıdır; yoksa yeni conta da kısa sürede aynı sonuca gider.
4. Yeni conta takılır (bazı antenlerde conta ayrı parçadır, bazılarında tabanla birlikte değişir) ve somun, plastik tabanı çatlatmayacak biçimde, aracın servis bilgisindeki sıkılığa göre sıkılır.
5. Radyo, navigasyon ve varsa telefon bağlantısı denenir; döşeme kapanmadan önce anten çevresine su verilerek sonuç kontrol edilir ve ıslanan bölümler kurutulur.

Anten tabanının çevresine dışarıdan silikon çekmek kalıcı bir çözüm değildir. Silikon zamanla kenarından ayrılır, içeri sızmış suyun kurumasını zorlaştırır; üstelik doğru onarıma geçmeden önce her izinin temizlenmesi gerekir.

Tavan Rayı (Port Bagaj Rayı) Bağlantı Noktaları

SUV, station wagon ve bazı hatchback modellerde tavanın iki yanındaki raylar, ön ve arka ayaklarından (bazı araçlarda ortadan da) tavana bağlanır. Cıvatalar sacdaki deliklerden geçer; ayakların altındaki contalar ya da köpük pedler bu delikleri kapatır. Cıvatalara bazı modellerde plastik kapaklar kaldırılarak dışarıdan, bazılarında ise döşeme indirilerek içeriden ulaşılır. Tavan rayı su alıyorsa nedeni genellikle şunlardan biridir:

• Yaşlanıp ezilen ayak contaları ve pedler
• Tavan bagajı, bisiklet taşıyıcı ya da tavan çadırının rayı zorlaması; kullanım kılavuzundaki tavan yükü sınırının aşılması
• Gevşeyen cıvatalar ya da çatlayan plastik ayaklar
• Ray söküldükten sonra deliklerin tapa ve conta yerine bant ya da silikonla kapatılması
• Sonradan takılan bir taşıyıcı için tavana açılmış delikler

Tavan Rayı Su Alıyor mu? Nasıl Anlaşılır?

Ray kaynaklı sızıntıda ıslaklık çoğunlukla döşemenin yan kenarlarında, kapı üstlerinde ve tavan tutamaklarının çevresinde görülür; su, direk kaplamalarının içine süzülüp kapı fitilinin üstünden de damlayabilir. Dışarıda ray ayağının dibindeki pas akıntısı, çatlak bir plastik kapak ya da ayakla tavan arasındaki aralık önemli ipuçlarıdır. Sorunlu ayağı bulmak için her ayağa ayrı ayrı, düşük basınçla su verin; iki ayağı birlikte ıslatırsanız sonucu birbirinden ayıramazsınız.

Rayı Olmayan Araçlarda Tavan Kanalı Çıtaları

Bazı araçlarda tavan sacının yan panellerle birleştiği kanal, plastik ya da lastik çıtalarla örtülür. Kanaldaki dikiş macunu yıllar içinde çatlarsa su yan kenardan içeri ilerleyebilir. Çıta klipsleri sökülürken kolayca kırılabildiği ve macun onarımı kaporta işçiliği istediği için bu kontrolü sızdırmazlık işinden anlayan bir ustaya bırakın.

Ön Cam Üst Kenarı ve Arka Cam Çevresi

Günümüz araçlarının çoğunda ön cam, birçok modelde de arka cam, gövdeye poliüretan esaslı bir yapıştırıcıyla tutturulur. Cam değişiminde yapıştırıcı hattında boşluk kalırsa, cam yerine tam oturmazsa ya da çerçevedeki pas temizlenmeden cam takılırsa su bu aralıktan içeri süzülebilir. Yerinden kalkmış bir cam üst çıtası tek başına sızıntı anlamına gelmez, ama yapıştırma hattını korumasız bırakır.

Ön Cam Kaynaklı Sızıntının Belirtileri

• Döşemenin ön kenarında, güneşlik bağlantılarında ya da iç dikiz aynasının üstündeki kapakta ıslaklık
• A direği kaplamasından aşağı süzülen su ve ön ayak boşluğunda nem (bu nemin ön cam altındaki su kanalı ya da klima tahliyesi gibi başka kaynakları da olabilir)
• Cam kenarındaki boyada kabarma ya da çıtanın altında pas izi
• Sorunun cam değişiminden kısa süre sonra başlaması

Arka Cam Çevresi

Sedanlarda arka camın üst kenarından giren su, döşemenin arka kenarında, arka rafta ya da hoparlörlerin çevresinde iz bırakır ve bazen bagaja kadar iner. Eski modellerde camı çevreleyen lastik fitil sertleşip çatladığında su, cam ile fitil arasından girer. Hatchback ve SUV'larda arka cam bagaj kapağının parçası olduğundan, bu bölgedeki sızıntı çoğunlukla kapağın iç kaplamasında ve bagajda kendini gösterir.

Yapıştırma hattındaki sızıntıda kalıcı çözüm; camın sökülüp çerçevenin temizlenmesi, varsa pasın giderilmesi ve camın yeni yapıştırıcıyla yeniden takılmasıdır. Lastik fitilli eski tip camlarda ise fitil yenilenir. Bu onarımlar oto cam ustasının alanına girer. Kenara dışarıdan sürülen silikon suyu bir süre kesse bile yapıştırma yüzeyini kirletir. Ön camında kamera ya da sensör bulunan araçlarda cam işleminden sonra bu sistemlerin ayarının kontrol edilmesi gerekebilir.

Üçüncü Stop Lambası ve Tavan Spoyleri

Üçüncü stop lambasının yeri araca göre değişir: hatchback ve SUV'larda genellikle bagaj kapağının üst kenarındaki spoylerde, bazı station wagon ve ticari araçlarda tavanın arka kenarında, sedanlarda ise arka camın iç tarafında, arka rafta ya da bagaj kapağında bulunur. Dışarıdaki lamba ve spoylerlerin bağlantı vidaları çoğu zaman sacdaki deliklerden geçer ve bu delikleri küçük contalar korur. Lamba gövdesi çatladığında ya da contalar sertleştiğinde su bagaj kapağının içine veya tavanın arka kenarına ulaşabilir.

Bagaj Kapağı Kablo Körüğü ve Arka Cam Suyu Hortumu

Hatchback ve SUV'larda bagaj kapağına giden kablolar ve cam suyu hortumu, tavanın arka kenarıyla kapak arasındaki lastik körüklerden geçer. Körüğün ucu yuvasından çıkarsa ya da lastik yırtılırsa yağmur suyu bu geçişten tavanın arka bölümüne girebilir. Bazı modellerde arka cam suyu fıskiyesi spoylerin ya da stop lambasının içindedir; hortum da modele göre döşemenin üstünden veya direklerin içinden geçer. Gevşeyen bir ek yeri döşemeyi doğrudan cam suyuyla ıslatır ve bu durumda ıslaklık kuru havada, arka cam suyunu kullandıktan sonra ortaya çıkar. Bagaj kapağını açıp körüklerin yuvalarına düzgün oturduğuna bakmak, kendi başınıza yapabileceğiniz güvenli bir kontroldür. Su tavandan çok bagaj tabanında birikiyorsa bagaj fitili, stop lambası contası ve stepne yuvası kontrolünü anlattığımız yazıya göz atın.

Lekenin Yerine Göre Olası Kaynak

Tavan döşemesinde su lekesi, suyun girdiği yeri değil, izlediği yolun son durağını gösterir. Su; sacın iç yüzünde, yalıtım malzemesinde ve kablo demetleri boyunca ilerler, sonra en alçak noktadan ya da döşemedeki bir açıklıktan (tavan lambası, güneşlik bağlantısı, tutamak yuvası) dışarı çıkar. Aşağıdaki tablo, lekenin yerine göre önce nereye bakılacağını özetler; asıl kaynağı ise kontrollü bir su testi gösterir.

Kendi Başınıza Yapabileceğiniz Güvenli Su Testi

1. Testi kuru bir günde, aracı düz bir zemine park ederek yapın; içeride el feneriyle bir yardımcı beklesin.
2. Döşemenin şüpheli kenarlarına, güneşlik bağlantılarına ve direk kaplamalarının üst köşelerine kuru kâğıt havlu şeritlerini zorlamadan yerleştirin; ıslanan şerit suyun çıktığı yeri gösterir.
3. Bahçe hortumunu düşük basınçla, püskürtme başlığı takmadan kullanın.
4. Alçaktan yukarıya doğru ilerleyin: önce cam kenarları, sonra ray ayakları, en son anten. Her seferinde birkaç dakika boyunca yalnızca tek bir noktaya su verin.
5. Sonraki noktaya geçmeden önce bekleyin; su, döşemeye ulaşmadan önce sac ve yalıtım üzerinde bir süre yol alabilir.
6. Sonuçları fotoğraf ve videoyla kaydedin; test bitince aracı iyice havalandırın.

Aynı yöntemin kapı ve cam fitillerine nasıl uygulandığını kâğıt testi ve su testi rehberimizde bulabilirsiniz.

Yapmamanız Gerekenler

• Testi basınçlı yıkama tabancasıyla yapmayın; bu basınç sağlam bir contayı bile aşıp yanıltıcı sonuç verir.
• Döşemeyi kenarından kanırtarak indirmeyin: klipsler kırılır, taşıyıcı panel katlanabilir ve birçok araçta yan kenarlarda perde hava yastıkları bulunur.
• Anten tabanına, ray ayağına ya da cam kenarına silikon sürmeyin; suyu boşaltmak için döşemeyi delmeyin.
• Tavan lambasını söküp ıslak soketi kurulamaya kalkışmayın.
• Döşemeyi ısı tabancasıyla ya da yakından tutulan saç kurutma makinesiyle kurutmayın; ısı, kumaşı panele tutan yapıştırıcıyı gevşetir.

Islanan Tavan Döşemesi, Tavan Lambası ve Kablolar

Tavan döşemesi, sert bir taşıyıcı panele ince bir köpük katmanıyla birlikte yapıştırılmış kumaştan oluşur. Islanan kumaşta önce kenarı belirgin, sarımsı kahverengi bir leke oluşur; ıslanma tekrarlandıkça yapıştırıcı gevşer ve kumaş sarkar. Bazı araçlarda taşıyıcı panel preslenmiş lifli bir malzemedir ve uzun süre ıslak kalırsa biçimini kaybedebilir. Birçok araçta sacın iç yüzündeki ses ve ısı yalıtım keçesi de suyu kolay bırakmaz; yağmurdan günler sonra bile damlama ya da küf kokusu sürebilir.

Kaynak bulunana kadar aracı mümkünse kapalı ve kuru bir yerde tutun, kapıları açarak havalandırın ve içeride nem alıcı kullanın. Islak bölgeyi kuru bir mikrofiber bezle bastırarak alın, ovalamayın. Leke temizliğini kaynak giderilip döşeme tamamen kuruduktan sonraya bırakın; temizleyiciyi kumaşa değil beze uygulayın ve önce görünmeyen bir köşede deneyin. Lekenin çıkıp çıkmayacağını ve sarkan döşemenin kurtarılıp kurtarılamayacağını tavan döşemesinde su lekesi ve sarkma yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Tavan Lambası ve Kablolarda Nem

Döşemenin üzerinden tavan ve okuma lambalarının kabloları geçer; modele göre yağmur-ışık sensörünün bağlantısı, alarmın iç hacim sensörü, acil çağrı düğmesi, anten kabloları ve bagaj kapağına giden demetler de burada bulunabilir. Nem ulaşan soketlerde yeşilimsi bir oksitlenme başlar ve arızalar çoğunlukla aralıklı görülür: kendi kendine yanıp sönen ya da kapılar kapalıyken sönmeyen tavan lambası, bozulan radyo çekimi, atan sigorta, yalnızca yağmurlu günlerde beliren uyarılar.

Tavan lambasından su damlıyorsa lambayı kapalı konuma alın ve kullanmayın. Lamba camını söküp ıslak soketi ya da kontakları kurcalamayın; olası bir kısa devre, lambanın bağlı olduğu devreye de zarar verebilir. Yanık kokusu, duman ya da tekrar tekrar atan bir sigorta varsa aracı kullanmadan kontrol ettirin. Sızıntı giderildikten sonra ıslanan soket ve kabloların da kontrol edilmesi gerekir; atölyemizde araç elektriği işleri de yapıldığından bu konuda bize danışabilirsiniz.

Ne Zaman Ustaya Gitmelisiniz?

• Su tavan lambasına, tavan konsoluna ya da kablolara ulaştıysa
• Kaynak belli ama anten somununa ya da ray cıvatalarına ulaşmak için döşemenin indirilmesi gerekiyorsa
• Cam kenarında yapıştırıcı boşluğundan ya da çerçevede pastan şüpheleniyorsanız
• Döşeme sarkmaya başladıysa ya da araçta küf kokusu oluştuysa
• Su testinde kaynak bulunamadıysa ya da su birden fazla noktadan geliyorsa

Onarım Seçenekleri

Onarım, suyun girdiği noktaya göre şekillenir: anten contası değişimi ve gerekiyorsa delik çevresindeki pasın giderilmesi, tavan rayında ayak contalarının yenilenip cıvataların doğru sıkılıkta bağlanması, spoyler ya da stop lambasında conta veya gövde değişimi, kablo körüğünün yerine oturtulması ya da yenilenmesi, cam suyu hortumunda ek yerinin onarılması. Cam yapıştırma hattındaki sızıntı oto cam ustasının, ilerlemiş tavan pası ise kaporta ustasının işidir. Her durumda iş bitince aynı noktaya yeniden su verilmeli, döşeme kapanmadan önce içerisi tamamen kurutulmalıdır. Fotoğraf göndermek ya da Maslak'taki atölyemize gelmeden önce bilgi almak isterseniz iletişim sayfamızdaki kanalları kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular