Volvo XC60 ve XC90 BLIS Kör Nokta Destekli Çıkma Ayna Seçim Rehberi

Volvo, kör nokta uyarı sistemini geniş kitlelere tanıtan markalardan biri ve bu sistemi BLIS (Blind Spot Information System) adıyla anıyor. XC60 veya XC90'ınızın aynası kırıldığında ya da BLIS uyarısı çalışmayı bıraktığında, karşınıza çıkan ilk soru şu oluyor: Bu aynanın yerine hangi parça takılmalı? Cevap, büyük ölçüde aracınızdaki BLIS sisteminin nasıl çalıştığına bağlı. Bazı Volvo'larda sistem aynanın altındaki bir kamerayla algılama yaparken, daha yeni araçlarda algılama arka tampondaki radarlarla yapılıyor. Bu fark, Volvo XC60 ve XC90 BLIS kör nokta destekli çıkma ayna seçimini doğrudan etkiliyor. Bu rehberde BLIS'in iki temel yapısını, aynanın bu sistemdeki rolünü, çıkma ayna seçerken kontrol edilmesi gerekenleri ve montaj sonrasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini Maslak'taki atölye deneyimimizle anlatıyoruz.

BLIS Nedir ve Volvo'da Nasıl Çalışır?

BLIS, aracın yan arka çaprazındaki, yani sürücünün aynada kolayca göremediği bölgedeki araçları algılayıp sürücüyü uyaran bir yardımcı sistemdir. Yan şeritte bir araç varken sinyal verdiğinizde ya da şerit değiştirmeye hazırlanırken, sürücü tarafındaki veya yolcu tarafındaki uyarı lambası yanarak dikkatinizi çeker.

Volvo'nun birçok modelinde bu uyarı lambası, ayna camının içinde değil, kabin içinde aynanın hemen yanındaki kapı veya ön direk kaplamasında yer alır. Bu yerleşim, uyarının sürücünün aynaya baktığı anda göz hizasında görünmesini sağlar. Bu ayrıntı, ayna değişimini değerlendirirken önemlidir: Uyarı lambası kabin içinde olduğu için ayna camı kırıldığında uyarı göstergesi genellikle etkilenmez.

Kamera tabanlı BLIS

Volvo'nun BLIS'i ilk sunduğu dönemlerde ve sonraki bazı üretim yıllarında algılama, dış aynaların alt kısmına yerleştirilmiş küçük kameralarla yapılıyordu. Bu kameralar yan arka bölgeyi izler ve görüntü işleme ile araç olup olmadığını belirler. Bu yapıda BLIS kamerası aynanın bir parçasıdır; ayna değiştiğinde kamera da değişir ya da taşınması gerekir.

Radar tabanlı BLIS

Daha yeni Volvo modellerinde ve özellikle ikinci nesil XC60 ile XC90'da algılama, genellikle arka tamponun köşelerinin arkasına yerleştirilmiş radar sensörleriyle yapılır. Bu yapıda ayna, algılama sürecinin parçası değildir. Radar tabanlı sistem, arkadan hızla yaklaşan araçlar için uyarı verebilen ek fonksiyonlarla birlikte sunulabilir.

Hangi araçta hangi yapının bulunduğu modele, nesle, üretim yılına ve donanıma göre değişir. Aracınızda BLIS'in nasıl çalıştığını kesin olarak öğrenmenin yolu, şasi numarası üzerinden donanım sorgusu yapmak ya da aynanın alt kısmında bir kamera merceği olup olmadığına bakmaktır.

BLIS Tipi Ayna Seçimini Neden Değiştirir?

Kamera tabanlı ve radar tabanlı BLIS arasındaki fark, ayna seçiminde iki tamamen farklı yaklaşım gerektirir. Bu farkı anlamadan parça seçmek, ya gereksiz yere pahalı bir ayna almanıza ya da BLIS'in çalışmamasına neden olabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Yeni nesil Volvo'larda aynanın altında bir kamera bulunabilir, ancak bu kamera BLIS için değil, çevre görüş (360 derece kamera) sistemi için olabilir. Bu yüzden ayna altındaki merceği görmek tek başına yeterli değildir; kameranın hangi sisteme ait olduğunu donanım bilgisiyle teyit etmek gerekir.

XC60 ve XC90 Aynalarında Nesil ve Donanım Farkları

XC60'ın ilk nesli ile ikinci nesli, XC90'ın ilk nesli ile ikinci nesli birbirinden tamamen farklı platformlara dayanır. İkinci nesil modellerin aynaları gövde formu, kapıya bağlantı şekli ve elektrik mimarisi açısından önceki nesille uyumlu değildir. Aynı nesil içinde de makyaj öncesi ve sonrası araçlar arasında ayna detaylarında değişiklikler olabilir.

Donanım açısından ise Volvo aynaları elektrikli ayar ve ısıtmanın yanında elektrikli katlama, hafıza, otomatik kararan cam, ayna altı zemin aydınlatması, BLIS kamerası veya çevre görüş kamerası barındırabilir. Bu donanımların kombinasyonu araca göre değişir.

Zemin aydınlatması, araç kilidi açıldığında kapı önünü aydınlatan küçük bir lambadır ve aynanın alt kısmında yer alır. Ayna altına bakıldığında hem bu lamba hem de kamera merceği görülebildiği için ikisini karıştırmamak gerekir. Lamba genellikle buzlu ya da şeffaf bir camın arkasında, kamera ise küçük ve koyu renkli bir mercek olarak görünür. Fotoğraf gönderirken ayna altını yakından ve net çekmeniz, bu ayrımı kolaylaştırır.

S60 ve V40 Cross Country'de durum

Aynı dönemin S60, V60 ve V40 Cross Country gibi modellerinde de BLIS sunulmuştur ve bu modellerde de sistemin kamera ya da radar tabanlı olması üretim dönemine göre değişebilir. Bu modellerin aynaları, XC serisinin aynalarıyla genellikle birbirinin yerine kullanılamaz; çünkü gövde boyutları ve kapı yapıları farklıdır. Bu yazıda anlattığımız seçim mantığı ise bu modeller için de geçerlidir.

Sağ ve sol aynanın farkı

BLIS her iki tarafta da çalıştığı için kamera tabanlı sistemlerde her iki aynada da kamera bulunur. Ancak sürücü tarafında otomatik kararan cam, yolcu tarafında geri viteste aşağı eğilme gibi fonksiyonlar iki taraf arasında farklılık gösterebilir. Cam bombesi de taraflar arasında farklıdır. Parça siparişinde tarafın doğru belirtilmesi önemlidir.

Volvo XC60 ve XC90 BLIS'li Çıkma Ayna Seçerken Kontrol Edilecekler

Volvo aynası için orijinal çıkma parça ararken atölyemizde izlediğimiz adımlar şunlardır:

1. Şasi numarasıyla donanım sorgusu: Aracın nesli, üretim dönemi, BLIS tipi ve ayna ile ilgili diğer donanımları belirlenir.
2. Mevcut aynanın incelenmesi: Ayna altında kamera merceği olup olmadığına, zemin lambası bulunup bulunmadığına ve katlama özelliğine bakılır.
3. BLIS kamerasının durumu: Kamera tabanlı sistemlerde çıkma aynadaki kameranın sağlam olup olmadığı, merceğinde çizik veya buğu bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
4. Soket ve kablo kontrolü: Aynanın soketi, pinleri ve kablosu incelenir. Kamera bağlantısı varsa ayrıca kontrol edilir.
5. Mekanik kontrol: Katlama ünitesinde boşluk, ayak bölümünde çatlak ve kapak tırnaklarında kırık olup olmadığına bakılır.
6. Cam ve aydınlatma: Camda çizik, leke veya sızıntı izi; sinyal ve zemin lambasında nem olup olmadığı kontrol edilir.

Kamerayı eski aynadan taşımak mümkün mü?

Kamera tabanlı BLIS'li bir araçta, eski aynanın gövdesi kırılmış ama BLIS kamerası sağlam kalmışsa, bazı durumlarda kameranın uygun bir çıkma gövdeye taşınması mümkün olabilir. Bunun için yeni gövdenin kamera yuvasına ve bağlantısına sahip olması gerekir. Kameranın montaj açısı algılama doğruluğunu etkileyebileceği için bu işlemin özenle yapılması ve sonrasında sistemin test edilmesi şarttır.

Kamerasız ayna takılırsa ne olur?

Kamera tabanlı BLIS'li bir araca kamerasız bir ayna takıldığında, o taraftaki BLIS çalışmaz ve araç genellikle bir sistem uyarısı gösterir. Bu durumda sürücü, BLIS'in o tarafta devrede olmadığından habersiz kalabilir. Güvenlik açısından bu tür bir eksikliğin giderilmesi önemlidir.

Radar tabanlı araçlarda daha rahat bir seçim

Radar tabanlı BLIS'e sahip bir XC60 veya XC90'da ayna seçimi, kamera konusu ortadan kalktığı için daha basittir. Burada belirleyici olan, katlama, kararma, hafıza, zemin aydınlatması ve varsa çevre görüş kamerası gibi diğer donanımların eşleşmesidir. Yine de BLIS uyarı lambası kabin içinde olduğu için, ayna değişiminden sonra sistemin çalıştığını trafikte bir kez gözlemlemek iyi bir alışkanlıktır.

BLIS Kamera Merceği ve Ayna Altındaki Sorunlar

Kamera tabanlı BLIS'li Volvo'larda karşılaştığımız sorunların önemli bir kısmı, aynanın alt kısmındaki kamera ve çevresiyle ilgilidir. Bu sorunların bir kısmı basit temizlikle, bir kısmı ise parça değişimiyle çözülür.

• Kirli mercek: Yol tozu, çamur, kar veya tuz merceği kapattığında sistem algılama yapamaz ve sürücüye BLIS'in geçici olarak devre dışı olduğunu bildiren bir uyarı gösterebilir. Merceği yumuşak bir bezle temizlemek çoğu zaman sorunu çözer.
• Çizik veya matlaşmış mercek: Yıllar içinde, özellikle sert fırçalı yıkamalar ve aşındırıcı temizleyicilerle mercek yüzeyi matlaşabilir. Bu durumda algılama güvenilirliği düşebilir.
• Nem ve buğu: Kamera gövdesine sızan nem, merceğin içinde buğulanmaya yol açabilir. Bu durum çoğu zaman temizlikle düzelmez.
• Kamera hasarı: Aynaya gelen bir darbe, kamerayı yerinden oynatabilir veya kırabilir. Kameranın açısındaki küçük bir değişiklik bile algılamayı etkileyebilir.
• Bağlantı sorunları: Ayna içindeki kamera kablosunda veya soketinde oksitlenme ve temassızlık, aralıklı arızalara neden olabilir.

Radar tabanlı sistemlerde ise BLIS ile ilgili sorunlar genellikle arka tampon bölgesinde aranır: tampona çarpma, tampon onarımı, sensör braketinin yerinden oynaması veya tamponun iç yüzeyine uygulanan kalın boya ve dolgu, algılamayı etkileyebilir. Arka tampona işlem yaptırdıysanız ve BLIS sorunu o tarihten sonra başladıysa, bu bağlantı teşhis için önemli bir ipucudur. Bu tür sorunlar ayna tamiri kapsamında değildir; aynayı kontrol ettiğimizde sorunun sensör tarafında olduğunu görürsek bunu açıkça belirtiyoruz.

Önce temizleyin, sonra endişelenin

BLIS'in devre dışı kaldığına dair bir mesaj gördüğünüzde ilk yapmanız gereken, kamera tabanlı sistemlerde ayna altındaki merceği, radar tabanlı sistemlerde ise arka tamponun köşelerini temizlemektir. Kış aylarında kar ve tuz, yağmurlu havalarda çamur bu mesajın en yaygın nedenleridir. Temizlikten sonra mesaj kayboluyorsa ortada bir arıza yoktur.

Kış koşulları ve güneş

Kamera tabanlı sistemler, kamera merceğine doğrudan gelen alçak açılı güneş ışığında veya yoğun yağmur ve kar yağışında algılamada zorlanabilir. Bu tür durumlarda sistemin kısa süreli olarak devre dışı kaldığını bildirmesi bir arıza değil, sistemin kendi sınırlarını sürücüye bildirmesidir. Hava koşulları normale döndüğünde sistem yeniden çalışıyorsa endişelenmenize gerek yoktur. Ancak açık ve kuru havada da mesaj sürekli çıkıyorsa, merceğin içinde nem veya kamerada bir sorun olabilir.

Katlama Mekanizması ve Diğer Ayna Arızaları

Volvo XC60 ve XC90 aynalarında BLIS dışında da karşılaşılan arızalar vardır. Bunların başında elektrikli katlama mekanizmasındaki sorunlar gelir.

Katlamada sıkışma ve ses

Katlama sırasında takılma, yarı yolda durma veya cırlama sesi, genellikle katlama ünitesindeki dişlilerin aşındığını veya mekanizmanın kirlenip kuruduğunu gösterir. Kış aylarında buzlanmış bir aynanın katlanmaya zorlanması da dişlilere ek yük bindirir. Gövde ve diğer fonksiyonlar sağlamsa, bu sorun çoğu durumda katlama ünitesinin onarımıyla çözülür.

Aynanın sallanması

Büyük gövdeli SUV aynaları, rüzgâr ve titreşimden daha fazla etkilenir. Katlama ünitesindeki kavrama düzeneği yorulduğunda veya ayak bağlantısı gevşediğinde ayna yolda titrer ve görüntü bulanıklaşır. Kamera tabanlı BLIS'li araçlarda bu titreme algılamayı da olumsuz etkileyebilir.

Isıtma, cam ve aydınlatma

Isıtmalı camın buğu çözmemesi, otomatik kararan camda leke oluşması, sinyal veya zemin lambasının yanmaması da sık karşılaşılan sorunlardır. Bu arızaların çoğu, aynanın tamamı yerine yalnızca ilgili bileşenin yenilenmesiyle giderilebilir.

Bu nedenle çıkma ayna aramaya başlamadan önce, sorunun gerçekten komple değişim gerektirip gerektirmediğini değerlendirmek önemlidir. Atölyemizde önce onarım seçeneğine bakıyor, gövde veya ayak ağır hasarlıysa ya da kamera ile birlikte birden fazla bileşen etkilendiyse aracınıza uygun orijinal çıkma ayna seçeneğine geçiyoruz.

Onarım mı, Orijinal Çıkma Ayna mı? Karar Verirken

Volvo aynalarında karar verirken iki soruya cevap aramak gerekir: Hasar hangi bileşenlerle sınırlı ve BLIS bu hasardan etkilenmiş mi? Bu iki sorunun cevabı, hangi yolun mantıklı olduğunu büyük ölçüde belirler.

• Yalnızca cam kırık, kamera ve gövde sağlam: Donanıma uygun ayna camı değişimi yeterlidir. Aracın kendi aynası, kapağı ve kamerası yerinde kalır.
• Kapak kırık veya çizik: Kapak değişimi ya da aracın rengine boyanmış bir kapak takılması yeterlidir.
• Katlama arızalı, gövde sağlam: Katlama ünitesinin dişli ve motor onarımı çoğu durumda mümkündür.
• BLIS kamerası hasarlı, gövde sağlam: Kameranın kendisinin yenilenmesi değerlendirilir; kameraya uygun parça bulunabilirliği bu kararı etkiler.
• Gövde veya ayak kırık, birden fazla bileşen hasarlı: Bu durumda donanımı birebir eşleşen orijinal çıkma ayna genellikle en sağlıklı seçenektir.

Bu sınıflandırma genel bir çerçevedir. Bazen dışarıdan yalnızca kapak hasarı gibi görünen bir darbe, içeride katlama ünitesinin bağlantısını da zorlamış olabilir. Bu yüzden kesin kararı aynayı söküp inceledikten sonra veriyoruz. Onarımın mümkün olduğu durumlarda bu seçeneği, mümkün olmadığı durumlarda çıkma parça seçeneğini nedenleriyle birlikte anlatıyoruz.

Maliyet açısından genel eğilim şudur: Hasar ne kadar sınırlıysa, onarım ile komple değişim arasındaki fark o kadar büyüktür. BLIS kamerası, çevre görüş kamerası ve otomatik kararan cam gibi donanımların arttığı aynalarda komple değişimin maliyeti belirgin biçimde yükselir; bu da önce onarım seçeneğini değerlendirmeyi daha da anlamlı kılar.

Montaj Sonrası BLIS Testi ve Kontroller

Ayna takıldıktan veya onarıldıktan sonra yapılacak kontroller, özellikle kamera tabanlı BLIS'li araçlarda kritik öneme sahiptir.

• Sistem mesajları: Kontak açıldıktan ve araç hareket ettikten sonra BLIS ile ilgili bir uyarı mesajı olmamalıdır.
• Uyarı lambası: Kabin içindeki BLIS lambalarının açılış testinde yanıp söndüğü kontrol edilir.
• Gerçek trafik testi: Güvenli bir yolda, yan şeritten geçen araçlarla BLIS'in her iki tarafta da uyarı verdiği gözlemlenir.
• Kamera açısı: Kamera tabanlı sistemlerde algılama tutarsızsa kameranın montaj açısı kontrol edilmelidir. Bazı durumlarda kalibrasyon gerekebilir; bu ihtiyaç modele göre değişir ve uygun diyagnostik ekipman gerektirir.
• Diğer fonksiyonlar: Katlama, cam ayarı, ısıtma, sinyal, zemin aydınlatması ve varsa çevre görüş kamerası tek tek denenir.

BLIS'in bir yardımcı sistem olduğunu da unutmamak gerekir. Sistem ne kadar iyi çalışırsa çalışsın, şerit değiştirmeden önce aynaya bakmak ve gerektiğinde omuz üstünden kontrol yapmak her zaman en güvenli yöntemdir. Ayrıca TÜVTÜRK muayenesinde dikiz aynaları kontrol edilir; kırık veya işlevini yerine getirmeyen bir ayna kusur kaydına yol açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular